Ruimtelijke uitdagingen ontleed: inspiratietours door Vlaanderen
Zit je met vragen over de ruimtelijke inrichting van je gemeente? Over de verkeersknopen rond bedrijventerreinen, of de combinatie van bijkomende woningen met ruimte voor groen en water?
Met de terreinbezoeken nemen we een dag de tijd om volop in de praktijk te duiken. We bezoeken gemeenten die inspirerende antwoorden formuleren op uitdagingen waar veel (kleinere) gemeenten mee worstelen: kwalitatieve kernverdichting, mobiliteitsoverlast, hittestress, behoud van open ruimte en inefficiënte inrichting van bedrijventerreinen.
We leren van lokale ambtenaren, schepenen en burgemeesters via toelichtingen en open gesprekken. We tonen niet alleen het eindresultaat, maar geven ook inzicht in het proces dat eraan voorafging. Het is een uitgelezen kans om eigen kritische vragen voor te leggen en te horen hoe anderen het aanpakten.
We focussen op projecten met een integrale aanpak. Ruimtelijke planning vraagt immers om meer dan een sectorale of louter projectmatige blik. Het programma brengt daarom bewust een mix van thema’s samen, van kernversterking tot open ruimte, van mobiliteit tot bedrijvigheid.
Antwerpen: 11 juni (Deadline inschrijven: 27 mei)
In de westelijke rand van het regionaalstedelijk gebied Turnhout – op grondgebied Beerse – liggen unieke bedrijven, gespecialiseerd in innovatie, energie en duurzaamheid. Ze zorgen samen voor 12.000 tewerkstellingsplaatsen. De regionale bedrijventerreinen liggen omringd door waardevolle natuur, maar ook in een gebied met veel bodemverontreiniging. Hoewel er kansen zijn voor meer transport via het kanaal, is de ontsluiting van al deze bedrijvigheid via de weg problematisch: het zwaar vrachtverkeer brengt overlast in schoolomgevingen en dorpskernen. We verkennen de situatie in Beerse en ontdekken hoe alle betrokken overheden samen met private bedrijven via het samenwerkingsverband Kordia werken aan een gepaste oplossing.
In opdracht van het OCMW werden er in de historische dorpskern van Gierle 14 woningen voor senioren opgetrokken, samen met een ontmoetingscentrum en een dagopvang en dat op de site van de oude pastorij. Het project gaat zo over herbestemming van erfgoed, verweving, verdichting, sociaal wonen en een kwalitatieve inrichting van het centrum.
Langs de waterloop de Wamp in Arendonk liggen groene zones die de gemeente wil versterken. Zo ontstaat er een groenblauwe as doorheen de kern die zorgt voor aangename ruimtes voor de bewoners, biodiversiteit en ruimte voor water.
Praktisch: we starten om 9:30 uur aan het station van Turnhout en eindigen om 17:15 uur weer aan hetzelfde station.
9:30 Verzamelen aan het station van Turnhout
9:45 Rit naar Beerse
10:00 Bezoek bedrijventerrein Beerse
In de westelijke rand van het regionaalstedelijk gebied Turnhout – op grondgebied Beerse - liggen unieke bedrijven, gespecialiseerd in innovatie, energie en duurzaamheid. Ze zorgen samen voor 12.000 tewerkstellingsplaatsen. De regionale bedrijventerreinen liggen omringd door waardevolle natuur, maar ook in een gebied met veel bodemverontreiniging. Hoewel er kansen zijn voor meer transport via het kanaal, is de ontsluiting van al deze bedrijvigheid via de weg problematisch: het zwaar vrachtverkeer brengt overlast in schoolomgevingen en dorpskernen. We verkennen de situatie in Beerse en ontdekken hoe alle betrokken overheden samen met private bedrijven via het samenwerkingsverband Kordia werken aan een gepaste oplossing.
- Magali Decloedt (coördinator ruimte en mobiliteit bij Kordia)
11:30 Rit naar Gierle
12:00 Lunch
12:45 Bezoek OCMW Gierle
In opdracht van het OCMW werden er in de historische dorpskern van Gierle 14 woningen voor senioren opgetrokken, samen met een ontmoetingscentrum en een dagopvang en dat op de site van de oude pastorij. Het project gaat zo over herbestemming van erfgoed, verweving, verdichting, sociaal wonen en een kwalitatieve inrichting van het centrum.
- Tom Demesmaeker (architect bij Architects in Motion)
- Jonas Leysen (gebouwbeheerder gemeente Lille)
14:15 Koffiepauze
14:45 Rit naar Arendonk
15:15 Bezoek De Wamp in Arendonk
Langs de waterloop de Wamp in Arendonk liggen groene zones die de gemeente wil versterken. Zo ontstaat er een groenblauwe as doorheen de kern die zorgt voor aangename ruimtes voor de bewoners, biodiversiteit en ruimte voor water.
- Tom Vermeiren (Omgevingsambtenaar en diensthoofd omgeving gemeente Arendonk)
- Rob Blockx (burgemeester Arendonk)
- Alek Dom (2de schepen Arendonk)
16:45 Rit terug naar Turnhout
17:15 Einde
Limburg (25 juni)
De gemeente Alken zet sterk in op het herstellen van de valleistructuren. Zo hebben ze de Kleine en Grote Herk aan het Laagdorp terug opengelegd en willen ze ook het huidige sport- en recreatiedomein ombouwen tot een volwaardig valleipark dat onderdeel vormt van een langgerekt landschapspark.
Ook Zonhoven zet sterk in op hun groenblauwe dooradering. Hier vindt de vergroening vooral plaats in het centrum, waar ruimte voor groen en water samengaat met ruimte voor spelen, aangenaam verblijven, fietsverbindingen en ontharding. De gemeente zet daarmee sterk in op de beleving van het centrum, wat ook duidelijk zal worden tijdens ons bezoek aan een luwteoase.
In Beringen gaan we op bezoek bij be-MINE en de site Regina Mundi. De stad neemt ons mee in haar aanpak voor de herbestemming van haar erfgoed. Bij be-MINE gaat dat namelijk voorbij aan het toeristische en museale. De site huisvest ook woningen, kantoren en voorzieningen voor de Beringenaren met een woonzorgcentrum en winkelmogelijkheden. Op de site Regina Mundi transformeert de stad een historisch scholencomplex tot een moderne welzijnscampus. Daar komen diensten samen zoals het Huis van het Kind, SAAMO, centra voor volwassenenonderwijs e.d. Op die manier maakt Beringen die diensten toegankelijker. De renovatie past ook in de bredere ambitie van de stad om historisch erfgoed te behouden en te herbestemmen.
Praktisch: we starten om 9:30 uur aan het station van Hasslet en eindigen om 17:30 uur weer aan hetzelfde station.
9:30 Verzamelen aan het station Hasselt
9:45 Rit naar Alken
10:15 Bezoek Alken
De gemeente Alken zet sterk in op het herstellen van de valleistructuren. Zo hebben ze de Kleine en Grote Herk aan het Laagdorp terug opengelegd en willen ze ook het huidige sport- en recreatiedomein ombouwen tot een volwaardig valleipark dat onderdeel vormt van een langgerekt landschapspark.
- Frank Vroonen (Derde schepen Alken)
12:00 Lunch
13:00 Rit naar Zonhoven
13:30 Bezoek centrum Zonhoven
Ook Zonhoven zet sterk in op hun groenblauwe dooradering. Hier vindt de vergroening vooral plaats in het centrum, waar ruimte voor groen en water samengaat met ruimte voor spelen, aangenaam verblijven, fietsverbindingen en ontharding. De gemeente zet daarmee sterk in op de beleving van het centrum, wat ook duidelijk zal worden tijdens ons bezoek aan een luwteoase.
- Kaat Smets (Beleidsmedewerker Leefomgevingskwaliteit Departement Omgeving)
- Peter Roosen (Landschapscoördinator Regionaal Landschap Lage Kempen vzw)
- Bram De Raeve (Burgemeester Zonhoven)
- Frederick Vandeput (derde schepen)
14:45 Koffiepauze
15:15 Rit naar Beringen
15:45 Bezoek be-MINE Beringen
In Beringen gaan we op bezoek bij be-MINE en de site Regina Mundi. De stad neemt ons mee in haar aanpak voor de herbestemming van haar erfgoed. Bij be-MINE gaat dat namelijk voorbij aan het toeristische en museale. De site huisvest ook woningen, kantoren en voorzieningen voor de Beringenaren met een woonzorgcentrum en winkelmogelijkheden. Op de site Regina Mundi transformeert de stad een historisch scholencomplex tot een moderne welzijnscampus. Daar komen diensten samen zoals het Huis van het Kind, SAAMO, centra voor volwassenenonderwijs e.d. Op die manier maakt Beringen die diensten toegankelijker. De renovatie past ook in de bredere ambitie van de stad om historisch erfgoed te behouden en te herbestemmen.
- Ganaël Vanlokeren (strategisch manager omgeving & stadsontwikkeling stad Beringen)
- Thomas Vints (burgemeester van Beringen)
17:00 Rit naar Hasselt
17:30 Einde
In samenwerking met:
Provincie Antwerpen
Provincie Limburg
Provincie Vlaams-Brabant
Provincie Oost-Vlaanderen
Provincie West-Vlaanderen
Leerdoelen
Na de bustour
… heb ik een beter zicht op manieren om een ruimtelijke opgave/ eenruimtelijk vraagstuk integraal, vanuit meerdere sectoren, aan te pakken.
… heb ik een beter zicht op verschillende hefbomen die ik kan inzettenom aan de ruimtelijke kwaliteit van mijn gemeente te werken (bv.rioleringswerken als aanzet nemen om een straat te ontharden en anders in terichten).
… heb ik een beter zicht op wat een goed ontwerp uitmaakt.
... heb ik een beter zicht op de praktische uitvoering van ruimtelijkeopdrachten zoals kernversterking, verweving, het vrijwaren van de open ruimte,e.d.